Yanğın balonlarının müxtəlif növləri və onların fərqləri
Yanğın balonları, müxtəlif yanğın növlərinə uyğun olaraq, yanğını söndürmək və təhlükəsizlik təmin etmək üçün xüsusi olaraq hazırlanmış cihazlardır. Bu balonlar, kimyəvi maddələrin və ya digər söndürmə agentlərinin püskürtülməsi ilə yanğının qarşısını alır və alovun yayılmasını dayandırır. Yanğın balonlarının müxtəlif növləri vardır və bunlar, istifadə edilən maddəyə, təyinatına və işləmə prinsiplərinə görə fərqlənir.
1. Kimyəvi Maddə ilə Yanğın Balonları
Kimyəvi maddələrlə işləyən yanğın balonları, yanğını kimyəvi reaksiyalarla söndürən balonlardır. Bu növ balonlar, xüsusilə kimyəvi maddələrdən istifadə edərək alovu təcrid edir və onu sönməyə məcbur edir.
1.1. Quru Kimyəvi Maddə ilə Yanğın Balonları
• Tərkibi: Bu balonlar içərisində quru kimyəvi maddələr (məsələn, potassium bicarbonate, ammonium phosphate və s.) saxlayır.
• İstifadə sahəsi: Bu növ balonlar, toxunulmaz yanğınlar (əlavə olaraq, elektrik və digər texniki yanğınlar) üçün geniş istifadə edilir. Həmçinin, yağlı yanğınlar və qazlı yanğınlar kimi spesifik növlər üçün də uyğun ola bilər.
• İşləmə prinsipi: Quru kimyəvi maddələr alovun üzərinə püskürdükdə, yanğının qaynağını kəsir və istilik enerjisini udur, nəticədə alovun yayılmasının qarşısını alır.
• Fərqlər: Kimyəvi maddələr sıx və təsirli bir şəkildə yanğın yerinə püskürür, yüksək təzyiqli sistemlərdən istifadə olunur.
1.2. Su Əsaslı Kimyəvi Maddə ilə Yanğın Balonları
• Tərkibi: Bu balonlar su və kimyəvi maddələrdən (xüsusən anti-yanğın maddələri və fomlar) istifadə edərək alovun qarşısını alır.
• İstifadə sahəsi: Ümumi yanğınlar (ağac, kağız və s.) və bütün digər nəmli materiallarla bağlı yanğınlar üçün uyğundur. Lakin, elektrik yanğınları və yağlı yanğınlar üçün uyğun deyil.
• İşləmə prinsipi: Balonun püskürtmə mexanizmi suyu və digər kimyəvi maddələri birləşdirərək alovun üstünə atır. Su bu halda alovun istiliyini azaldır və fom maddəsi, alovun oksigenlə təmasını kəsir.
2. Fiziki Maddələr ilə Yanğın Balonları
Bu balonlar, kimyəvi deyil, fiziki xüsusiyyətlərə malik maddələrdən istifadə edərək alovun qarşısını alır. Bu növ balonlar, müəyyən yanğın növləri üçün xüsusilə effektivdir.
2.1. Quru Əritmə ilə Yanğın Balonları (Sıxlaşdırılmış Quru Maddələr)
• Tərkibi: Quru maddələr (bu maddələr çox vaxt şüşə lifləri, alüminium oksidi, dumanlı maddələr və s.) istifadə edilir.
• İstifadə sahəsi: Bu balonlar əsasən quru maddə yanğınları (o cümlədən, ətraf mühitin təsir etdiyi yanğınlar) üçün istifadə edilir.
• İşləmə prinsipi: Bu maddələr yanğın yerinə atıldıqda, fiziki əritmə və ya dumanlı effekt yaradır, bu da alovun qarşısını alır. Bu tip balonlar xüsusilə torpaq yanğınları və yüksək hündürlükdəki yanğınlar üçün uyğundur.
3. Müsbət və Mənfi Təzyiqli Yanğın Balonları
Yanğın balonlarının başqa bir növü, təzyiq sisteminin əsaslı fərqləri ilə seçilir. Bu balonlar müsbət təzyiq və ya mənfi təzyiq ilə işləyir, hansının ki hər birinin xüsusi xüsusiyyətləri var.
3.1. Müsbət Təzyiqli Yanğın Balonları
• Təzyiq mexanizmi: Bu balonlarda balon içindəki maddələr yüksək təzyiq altında saxlanılır. Balonun püskürtmə mexanizmi ilə bu maddələr yüksək sürətlə atılır.
• İstifadə sahəsi: Yüksək təzyiqli balonlar, təsirli və sürətli söndürmə üçün nəzərdə tutulur. Məsələn, yağlı yanğınlar və qazlı yanğınlar kimi yüksək riskli şəraitdə istifadə edilir.
• Fərqlər: Yüksək təzyiqi sayəsində maddələr daha sürətli və geniş əraziyə yayılır.
3.2. Mənfi Təzyiqli Yanğın Balonları
• Təzyiq mexanizmi: Bu balonlar mənfi təzyiq istifadə edərək maddələri püskürtmək üçün daha zəif bir mexanizmə malikdir.
• İstifadə sahəsi: Daha az təzyiqə ehtiyac duyulan kiçik və orta ölçülü yanğınlar üçün uygundur.
• Fərqlər: Mənfi təzyiqli balonlar, daha təmkinli və nisbətən kiçik ərazilərdə istifadə üçün idealdır.
4. İzolyasiya və Avtomatik Aktivləşmə Yanğın Balonları
Bu balonlar, yanğını söndürmək üçün xüsusi sensorlar və aktivləşmə mexanizmləri ilə təchiz edilmişdir.
4.1. İzolyasiya ilə Aktivləşən Yanğın Balonları
• Tərkibi və iş prinsipi: Bu balonlar yanğın baş verdiyi anda avtomatik olaraq aktivləşir və yanğının yayıldığı bölgəyə kimyəvi maddələr atır. Aktivləşmə, yanğının temperaturu və ya duman səviyyəsi ilə əlaqəli olur.
• İstifadə sahəsi: Xüsusilə avtomatik sistemlər olan ərazilərdə, məsələn, neft saxlama anbarları, fabriklər və yüksək təhlükəli sahələrdə istifadə olunur.
4.2. Avtomatik Aktivləşən Balonlar
• Tərkibi: Bəzi balonlar istilik, duman və digər faktorları nəzərə alaraq sensorlar vasitəsilə avtomatik olaraq aktivləşir.
• İstifadə sahəsi: Məsələn, avtomobil anbarları, müxtəlif növ sənaye obyektləri.
• Fərqlər: Bu balonlar aktivləşmə mexanizmi ilə idarə olunur, bu da onların təbii olaraq insanların müdaxiləsi olmadan yanğını kontrol altına almasını təmin edir.