Yanğın balonlarının düzgün qulluq və baxımı, onların effektivliyini qorumaq və yanğın zamanı etibarlı şəkildə işləməsini təmin etmək üçün çox önəmlidir. Yanğın balonları, zamanla müxtəlif fiziki və kimyəvi təsirlərə məruz qalır, buna görə də müntəzəm yoxlamalar və texniki xidmətlər vacibdir. Balonların düzgün vəziyyətdə saxlanılması və vaxtında baxım edilməsi, həyati təhlükəsizlik və yanğın zamanı uğurlu müdaxilə üçün əsas şərtlərdən biridir.
1. Yanğın Balonlarının Qulluq və Baxımına Yönəlik Ümumi Tələblər
Yanğın balonlarının qulluq və baxımına dair əsas tələblər aşağıdakılardır:
1.1. Yoxlama və Test Edilməsi
• Müntəzəm yoxlama: Yanğın balonlarının hər birinin müntəzəm olaraq yoxlanılması lazımdır. Bu yoxlamalar hər 6 ayda bir və ya istehsalçının təlimatlarına uyğun olaraq aparılmalıdır.
• Fiziki yoxlama: Balonun xarici hissəsi (bütün borular, nasoslar və silindrlər) çatlar, əyilmələr, korroziya və digər zədələrə qarşı yoxlanılmalıdır. Balonun üzərindəki təzyiq ölçən cihazın düzgün işlədiyini təsdiqləyin.
• Daxili yoxlama: Balonun içərisindəki kimyəvi maddələrin vəziyyəti yoxlanmalıdır. Kimyəvi maddələrin köhnəlməsi və ya qatılaşması halları yoxlanmalıdır. Balonun tərkibindəki maddələrin istifadə tarixləri və keyfiyyəti də izlənilməlidir.
1.2. Doldurma və Təzyiqin Təsdiqi
Yanğın balonunun təzyiqi, onun düzgün işləməsi üçün vacibdir. Doldurma və təzyiqin yoxlanılması ilə bağlı əsas tələblər:
• Təzyiqin yoxlanılması: Yanğın balonlarının təzyiq ölçmə göstəriciləri müəyyən aralıqlarda yoxlanılmalıdır. Bu, balonun təzyiqini tənzimləyən valfların düzgün işləməsi üçün vacibdir. Balonun təzyiqi aşağı düşərsə, dərhal doldurulmalıdır.
• Doldurma: Yanğın balonları, istehsalçı tərəfindən müəyyən edilmiş kimyəvi maddələrlə və təzyiqlə doldurulmalıdır. Bu prosesi peşəkar texniki xidmət heyəti aparmalıdır. Doldurma əməliyyatından sonra balon yenidən test edilməli və təzyiqi yenidən yoxlanmalıdır.
• Təzyiq testləri: Balonun ümumi sağlamlığını təmin etmək üçün balonlar ildə ən azı bir dəfə yüksək təzyiq testi və ya hidravlik test edilməlidir.
2. Yanğın Balonlarının Təmizliyi və Hava Alış-verişi
Balonların düzgün işləməsi üçün təmizliyi və havalandırılması da vacibdir:
2.1. Xarici Təmizlik
Balonun xarici hissəsi zərərli maddələrdən (kir, toz, su və ya digər kirliliklər) təmizlənməlidir. Bu həm balonun uzun ömürlü olmasına kömək edir, həm də balonun vəziyyətini düzgün qiymətləndirmək üçün əhəmiyyətlidir.
• Yumuşaq parça ilə silin: Balonun üzərini yumuşaq bir parça ilə silin və sərt kimyəvi maddələrdən istifadə etməyin. Sərt kimyəvi maddələr və ya aşındırıcı təmizləyicilər balonun metal hissələrinə zərər verə bilər.
• Korroziya yoxlaması: Korroziya və rütubət izləri diqqətlə yoxlanılmalıdır. Korroziya balonun təzyiqinin itirilməsinə və ya balonun parçalanmasına səbəb ola bilər.
2.2. Daxili Hava Alış-verişi və Quru Saxlama
Balonların düzgün saxlanılması üçün:
• Hava ilə doldurma: Balonun içərisində kimyəvi maddələr işlədikdən sonra balonun içində hava və rütubət qalmamalıdır. Rütubət, balonun daxili hissələrinə zərər verə bilər.
• Quru yerdə saxlanma: Balonlar müntəzəm olaraq quru və təmiz mühitdə saxlanmalıdır. Rütubət, balonun xarici və daxili hissələrinə mənfi təsir göstərə bilər.
3. Yanğın Balonlarının İstifadəyə Hazır Olması
Yanğın balonlarının istifadə üçün hazır olması çox vacibdir. Bu, hər an tələbat yarandığı zaman balonun operativ olaraq istifadə edilə bilməsi deməkdir.
3.1. Bələdçi Təlimatları və Etiketlər
• Etiketlər: Yanğın balonlarının üzərindəki etiketlərə diqqət yetirin. Etiketdə balonun doldurma tarixi, növü və son istifadə tarixi barədə məlumat olmalıdır. Bu məlumatlar, balonun işlək vəziyyətdə olduğunu təsdiq edir.
• Təlimatlar: Balonun üzərindəki istifadə təlimatlarını nəzərdən keçirin. Əgər təlimatlarda dəyişiklik və ya zədələnmə müşahidə edirsinizsə, bu, balonun qeyri-qanuni işlədilməsi ilə nəticələnə bilər.
3.2. Balonun Quraşdırılması və Yerləşdirilməsi
Yanğın balonları düzgün şəkildə quraşdırılmalıdır. Bu, onların düzgün işləməsini təmin edəcək və istifadə zamanı problemləri azaldacaq.
• Yerləşdirilmə sahəsi: Balonlar, istifadə sahələrinə uyğun olaraq yerləşdirilməlidir. Balonlar, yanğın riski yüksək olan ərazilərdən uzaq və eyni zamanda əlçatan olmalıdır.
• Növ və təyinat: Hər bir balonun növü və təyinatı müəyyən edilməli, ona uyğun olaraq saxlanmalı və yerləşdirilməlidir.
4. Yanğın Balonlarının Müddətli Dəyişdirilməsi və Yenilənməsi
Yanğın balonlarının ömrü müəyyən müddətə qədərdir və bu müddət bitdikdə balonun yenilənməsi lazımdır. Balonların ömrü bitdiyində və ya qeyri-dəqiq işlədiyi təqdirdə, balonlar yenisi ilə dəyişdirilməlidir.
4.1. Qaydalara uyğun ömür dövrü
Yanğın balonlarının dəyişdirilmə müddəti, istifadə olunan kimyəvi maddənin və balonun növünə görə dəyişir. İstehsalçı tərəfindən müəyyən edilən istifadə müddəti keçdikdən sonra balon yenilənməlidir.
4.2. Dəyişdirilmə və etibarlılıq testləri
Balonun dəyişdirilməsinin vacib olduğu zamanlar:
• Kimyəvi tərkibinin köhnəlməsi: Kimyəvi maddənin tərkibi dəyişmişsə və ya zəifləyibsə, balon dəyişdirilməlidir.
• Fiziki zədələr: Balonun mexaniki olaraq zədələndiyi halda, məsələn, metalın korroziyaya uğraması, balonun daha təhlükəsiz istifadəsi üçün dəyişdirilməsi lazım olacaq.
5. Yanğın Balonlarının Təhlükəsiz Saxlanması
Yanğın balonlarının təhlükəsiz saxlanması və qorunması üçün bir neçə əsas prinsip:
• Sərin və quru mühitdə saxlanma: Balonları rütubət, yüksək temperatur və birbaşa günəş işığından uzaq tutun.
• Düzgün etikətləşdirmə: Hər bir balonun üzərində məlumatlar, son istifadə tarixi və doldurma tarixi düzgün şəkildə qeyd edilməlidir.
• Qoruyucu qablaşdırma: Balonlar zərərli təsirlərdən qorunmaq üçün qoruyucu qablaşdırmada saxlanılmalıdır.